Ηχηρό χαστούκι της Κομισιόν στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας

Κόλαφος για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, ειδικά σε σχέση με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, αποτελεί η τελευταία έκθεση προόδου που συνέταξαν οι κοινοτικές υπηρεσίες και ενέκρινε ομόφωνα το Κολέγιο των Επιτρόπων.
Η έκθεση, σύμφωνα με τον Επίτροπο Χαν, είναι η πρώτη από την έναρξη των διαπραγματεύσεων που καταγράφει επιδείνωση αντί για οριακή βελτίωση, αν και έσπευσε να διευκρινίσει ότι «ακόμα και έτσι υπάρχουν και μερικά θετικά στοιχεία», όπως η συνεργασία στο προσφυγικό.
Η Κομισιόν ανησυχεί βαθύτατα για την πορεία των μεταρρυθμίσεων, επισημαίνοντας ότι η Τουρκία έκανε βήματα προς τα πίσω στα θέματα της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, της ελευθερίας της έκφρασης και άλλων θεμελιωδών δημοκρατικών κριτηρίων μετά την απόπειρα πραξικοπήματος.
Σύμφωνα με τον Επίτροπο Χαν, αυτήν τη στιγμή τουλάχιστον, η Κομισιόν δεν πιστεύει ότι το άνοιγμα διαπραγματευτικών κεφαλαίων μπορεί να προσφέρει κάτι. Όπως είπε, παλαιότερα θεωρούσε ότι αν άνοιγαν νέα κεφάλαια, π.χ. για τη δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα, μπορεί η Τουρκία να πιεζόταν να πάρει θέση, όμως στην πράξη απεδείχθη ότι «αυτή η προσέγγιση δουλεύει».
«Η τουρκική κυβέρνηση με την υποστήριξη ολόκληρου του τουρκικού πολιτικού φάσματος και της κοινωνίας, κατάφερε να ξεπεράσει την απόπειρα πραξικοπήματος. Η ΕΕ έντονα και αμέσως καταδίκασε την απόπειρα πραξικοπήματος, το οποίο αντιπροσώπευε μια άμεση επίθεση στη δημοκρατία στην Τουρκία ως τέτοια, και επανέλαβε την πλήρη υποστήριξή της στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας», σημειώνεται.
Αναφέρει όμως ότι η Τουρκία κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και γνωστοποίησε στο Συμβούλιο της Ευρώπης παρέκκλιση από την υποχρέωσή της να εξασφαλίσει μια σειρά από θεμελιώδη δικαιώματα που προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Η έκθεση καταγράφει με μελανά χρώματα τις απολύσεις, τις συλλήψεις και τις φυλακίσεις στο δικαστικό σώμα, την αστυνομία, τη χωροφυλακή, τον στρατό, τις δημόσιες υπηρεσίες, τις τοπικές αρχές, την ακαδημαϊκή κοινότητα, τα μέσα ενημέρωσης και την επιχειρηματική κοινότητα.

Η Κομσιόν προειδοποιεί την Άγκυρα ότι η ατομική ποινική ευθύνη μπορεί να προσδιοριστεί μόνο με πλήρη σεβασμό για το διαχωρισμό των εξουσιών, την πλήρη ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας και το δικαίωμα του κάθε ατόμου σε δίκαιη δίκη, μεταξύ άλλων μέσω της αποτελεσματικής πρόσβασης σε δικηγόρο. Η Τουρκία θα πρέπει να διασφαλίσει, σύμφωνα με την έκθεση, ότι κάθε μέτρο λαμβάνεται μόνο στο βαθμό που είναι απολύτως αναγκαίο .

Συνεχίζει όμως σχολιάζοντας ότι οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας αντιμετωπίζουν τις ίδιες μακροπρόθεσμες ευκαιρίες και προκλήσεις όπως πριν τις 15 Ιουλίου. «Πράγματι, το περασμένο έτος είχε ξεκίνησε από την εμβάθυνση των σχέσεών μας σε βασικούς τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως συμφωνήθηκε κατά τη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Τουρκίας, της 29ης Νοεμβρίου 2015». Μάλιστα πραγματοποιήθηκε πολιτικός διάλογος υψηλού επιπέδου ς υψηλού επιπέδου για την ενέργεια και την οικονομία και η Τουρκία συνέχισε να κάνει εξαιρετικές προσπάθειες για να παράσχει καταφύγιο σε πάνω από 2,7 εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία και το Ιράκ.

Η Κομισιόν σημειώνει ότι το τουρκικό νομικό πλαίσιο περιλαμβάνει γενικές εγγυήσεις σεβασμού των ανθρωπίνων και θεμελιωδών δικαιωμάτων, τα οποία πρέπει να βελτιωθούν περαιτέρω. Η εφαρμογή των δικαιωμάτων που απορρέουν από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δεν είναι ακόμη εξασφαλισμένη. Πολλές καταγγελίες για σοβαρές παραβιάσεις της απαγόρευσης των βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης και των δικονομικών δικαιωμάτων αναφέρθηκαν ως συνέπεια της απόπειρας πραξικοπήματος.

Σημειώνει ότι ο νέος νόμος για τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Περιλαμβάνει διατάξεις για την απαγόρευση των διακρίσεων σε ένα μεγάλο βαθμό, αλλά δεν καλύπτει ρητά τον σεξουαλικό προσανατολισμό.

Η Κομισιόν καταγράφει νομικό κενό σχετικά με υποθέσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς δεν έχει συσταθεί ακόμη η νέα Εθνική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ισότητας. Τα δικαιώματα των πλέον ευάλωτων ομάδων και των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες θα πρέπει να προστατεύονται επαρκώς.
Όσον αφορά τις εκτιμήσεις για επαναφορά της θανατικής ποινής, η ΕΕ υπενθυμίζει ότι η κατηγορηματική απόρριψη της θανατικής ποινής αποτελεί βασικό στοιχείο του κεκτημένου της ΕΕ.
«Υπήρξε σοβαρή οπισθοδρόμηση κατά το παρελθόν έτος στον τομέα της ελευθερίας της έκφρασης. Επιλεκτική και αυθαίρετη εφαρμογή του νόμου, ιδίως των διατάξεων για την εθνική ασφάλεια και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ελευθερία της έκφρασης», σημειώνεται.
Τέλος, οι διώξεις εναντίον δημοσιογράφων, συγγραφέων ή χρηστών κοινωνικών δικτύων, η ανάκληση των διαπιστεύσεων, οι συλλήψεις δημοσιογράφων, καθώς και το κλείσιμο πολλών μέσων ενημέρωσης, προκαλούν σοβαρή ανησυχία, ενώ η ελευθερία του συνέρχεσθαι εξακολουθεί να είναι υπερβολικά περιορισμένη, στη νομοθεσία και την πράξη, σημειώνει η Κομισιόν.
«Μεροληπτική» η έκθεση απαντά η Άγκυρα
Η Τουρκία απέρριψε σήμερα την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενταξιακή της πορεία λέγοντας ότι «απέχει μακράν από το να είναι εποικοδομητική» και ότι σε ορισμένα σημεία υπολείπεται σε αντικειμενικότητα.
Ο υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας Ομέρ Τσελίκ δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης ότι γράφτηκε με τρόπο που δεν εξυπηρετεί τα ευρω-τουρκικά συμφέροντα και κατηγόρησε την Ένωση ότι στερείται του οράματος των ιδρυτών της.
Στην πιο σκληρή ετήσια έκθεσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε πως η Τουρκία έκανε στροφή προς τα πίσω στα θέματα της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, της ελευθερίας της έκφρασης και άλλων θεμελιωδών δημοκρατικών κριτηρίων μετά την απόπειρα πραξικοπήματος.